Fobie
Een fobie is een (irreële) angst voor plaatsen of situaties waar geen aanwijsbaar gevaar aanwezig is. Deze angst kan echter wel leiden tot zeer onaangename klachten. Mensen met een fobie hebben daarom de neiging om situaties of plaatsen die hen angst bezorgen, te mijden.
Fobieën kunnen zich op vele manieren uiten, maar de meest ernstige vormen kun je als volgt onderverdelen:
- Agorafobie
- Sociale fobie
- Enkelvoudige fobie
Agorafobie
Deze vorm hangt veelal samen met een paniekstoornis. De angst duikt op op plaatsen of in situaties waar men niet direct kan vluchten of hulp krijgen (als dat nodig zou zijn). Als gevolg daarvan gaat iemand met een dergelijke fobie óf niet alleen de deur uit, óf de patiënt doorstaat de grootste angsten bij een uitstapje.
Meestal treedt agorafobie op in ‘opgesloten’ ruimten, zoals bioscopen, de trein, de auto, of in een rij of grote mensenmenigte. Soms is het vermijdingsgedrag zo ernstig dat iemand helemaal niet meer de deur uitgaat.
In andere gevallen gaat agorafobie niet gepaard met paniek. Het vermijden van bepaalde plekken of situaties gebeurt dan meestal wel, omdat die kunnen leiden tot klachten als duizeligheid of vallen, een ‘onwerkelijk gevoel’, controleverlies, braken of ‘hartklachten’.
Sociale fobie
Dit betreft hardnekkige en directe angst voor situaties waarin men kan ‘afgaan’, omdat men zich afgewezen voelt door anderen. Het mijden van situaties waarbij mensen betrokken zijn (spreken in het openbaar, dineren in gezelschap, urineren in een openbaar toilet, schrijven als op de vingers wordt gekeken, praten in een groep). Door de angst en vermijding die met deze fobie gepaard gaan, wordt het dagelijks functioneren belemmerd.
>> Lees meer in het Dossier Sociale fobie
Enkelvoudige fobie
Deze fobie treedt op in andere situaties, namelijk die waarin sprake is van een specifieke angst voor iets. Voorbeelden: bloed, dieren, onweer, bruggen, tunnels, slikken, tandartsen, en angst voor gesloten ruimten, zoals liften.
De genoemde categorieën kunnen elkaar deels overlappen. Daarnaast is er nog een vierde categorie: de angstneurose. Dit betreft een buitensporige (irreële) angst voor bepaalde levensomstandigheden (zoals geld en gezondheid), zonder een goede reden. Deze angst leidt niet of nauwelijks tot vermijdingsgedrag. Het is verstandig om bij een angstneurose een arts te raadplegen.
Gesprekstherapie is de beste methode om een fobie te bestrijden. Allereerst gaat het om het ongevoelig maken voor de fobieprikkel. Daarna worden vaardigheden en gedragsalternatieven aangeleerd.
Bron: gezondheidsplein